Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), avukatlık mesleğinde ve hukuk bürolarında kişisel verilerin korunması ile üretken yapay zekâ (GenAI) araçlarının kullanımına dair kapsamlı bir uygulama rehberi yayımladı. Kurul; müvekkil evraklarının, dava dosyalarının ve duruşma tutanaklarının ChatGPT, Claude veya Gemini gibi bulut tabanlı yapay zekâ sistemlerine yüklenmesinin 6698 sayılı Kanun kapsamında ciddi yaptırımlara yol açabileceğini hatırlattı.
Avukatların “veri sorumlusu” statüsü ve sır saklama yükümlülüğü
Rehber, bağımsız çalışan avukatların ve hukuk bürolarının müvekkiller, karşı taraf ve tanıklar nezdinde doğrudan “veri sorumlusu” sıfatını taşıdığını açıkça teyit ediyor:
- Sır saklama ve veri güvenliği: 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 36. maddesi kapsamındaki sır saklama yükümlülüğü, KVKK’nın 12. maddesindeki teknik ve idari tedbir yükümlülükleriyle birleşmektedir.
- Özel nitelikli kişisel veriler: Ceza dosyaları, adli sicil kayıtları, sağlık raporları veya boşanma davalarındaki hassas beyanlar özel nitelikli veri olduğundan, bunların üçüncü taraf sistemlere aktarımı sıkı şartlara bağlanmıştır.
- Stajyer ve büro personeli: Avukatlar, yanlarında çalışan avukatların, stajyerlerin ve büro personelinin veri işleme politikalarına uyumundan müteselsilen sorumludur.
Üretken yapay zekâ ve yurt dışına veri aktarımı (KVKK m. 9)
Rehberin en kritik vurgularından birini, yapay zekâ sunucularının yurt dışında bulunması sebebiyle ortaya çıkan aktarım riskleri oluşturmaktadır:
- İzinsiz yurt dışı aktarımı: Prompt (komut) içerisine müvekkilin adı, T.C. kimlik numarası, şirket ticari sırları veya duruşma tutanakları girildiğinde, veriler yurt dışındaki sunuculara iletilmiş sayılır.
- Model eğitimi riski: Ticari gizlilik taahhüdü bulunmayan genel yapay zekâ modellerine verilen verilerin model eğitiminde kullanılması, geri dönülemez gizlilik ihlallerine neden olabilir.
- Zorunlu anonimleştirme: Yapay zekâdan hukuki analiz, içtihat taraması veya dilekçe taslağı alınacaksa; tüm isimler, adresler, plaka ve dava dosya numaraları sisteme girilmeden önce tam olarak anonimleştirilmelidir.
Nihai hukuki değerlendirme yapay zekâya devredilemez
Türkiye Barolar Birliği’nin tavsiyeleriyle de uyumlu olan rehber, yapay zekânın yalnızca bir yardımcı araç olduğunu, nihai hukuki akıl yürütme, delil değerlendirmesi ve strateji belirleme yetkisinin münhasıran avukata ait olduğunu belirtmektedir.
Yapay zekâ halüsinasyonları sebebiyle mahkemeye sahte içtihat veya yanlış mevzuat sunulması durumunda, avukatın hem disiplin sorumluluğu hem de görevi ihmalden hukuki ve cezai sorumluluğu doğacaktır.