Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), üretken yapay zekâ (GenAI) platformları üzerinden kişilerin açık rızası olmaksızın fotoğraflarının işlenmesi, manipüle edilmesi ve gerçeğe aykırı müstehcen veya yanıltıcı görseller (deepfake) üretilmesi iddiaları üzerine re’sen kapsamlı bir inceleme başlattı.
Biyometrik veriler ve kişilik haklarının korunması
Kurum, bir bireyin yüz görüntüsü ve fotoğraflarının 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında doğrudan korunması gereken kişisel veri olduğunu hatırlattı:
- Rızasız model besleme: Sosyal medya veya kamuya açık kaynaklardan toplanan kişisel fotoğrafların yapay zekâ modellerine girdi olarak verilmesi, hukuka uygun bir işleme şartı olmaksızın gerçekleştirilemez.
- Kişilik haklarına doğrudan saldırı: Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesi ve Türk Ceza Kanunu’nun 136. maddesi kapsamında, kişilerin dijital olarak taklit edilmesi, sahte görüntülerinin üretilmesi ve yayılması suç teşkil eder.
- Zararın tazmini: Mağdurlar, hem ceza yargılaması hem de kişilik haklarına tecavüz sebebiyle maddi ve manevi tazminat davası açma hakkına sahiptir.
Platformlara zorunlu teknik filtre ve temsilcilik şartı
KVKK, Türkiye’den erişilen yapay zekâ platformlarının ve servis sağlayıcılarının alması gereken teknik tedbirleri sıraladı:
- Zorunlu güvenlik bariyerleri: Platformlar, gerçek kişilerin fotoğraflarını kullanarak zararlı, müstehcen veya rızasız içerik üretimini sistemsel düzeyde engelleyen teknik filtreler ve güvenlik eşikleri kurmak zorundadır.
- İçerik kaldırma ve hızlı müdahale: Hakları ihlal edilen vatandaşların başvurularını ivedilikle sonuçlandıracak 7/24 başvuru kanalları oluşturulmalıdır.
- Temsilcilik ve hesap verebilirlik: Türkiye’deki kullanıcılara hizmet veren yapay zekâ geliştiricilerinin KVKK nezdinde muhatap veri sorumlusu temsilcisi bildirmesi gerekmektedir.
Ağır idari para cezaları ve erişim engeli yaptırımı
Kurul, yükümlülüklerini yerine getirmeyen ve teknik önlemleri almayarak rızasız veri işlenmesine zemin hazırlayan platformlara karşı en üst sınırdan idari para cezası ve gerekli hallerde 5651 sayılı Kanun uyarınca erişim engeli kararı verileceğini vurguladı.